بعدی »

[حسین]

بسم الله الرحمن الرحیم


مدخل :


فرض بگیرید زمانی است که کسی کاملا خالی الذهن است و هنوز انگیزه ای برای شناخت خداوند ندارد
حتی انگیزه اینکه برود سراغ بررسی ادله عقلی که آیا خدایی هست یا نه را ندارد

در این زمان با چه دلیل عقلی می توان برای او اثبات کرد که خداوند با این دلیل و آن دلیل وجود دارد !

برای توضیح بیشتر انسانها در مواجهه گزاره ( الله ) سه حالت دارند

گروهی  ضرورتی نمی بینند که بروند سراغ اثبات اینکه خدایی هست یا خیر
گروهی این ضرورت را درک کرده اند ولی هنوز خدا برای آنها اثبات نشده
گروهی علاوه بر درک این ضرورت به این نکته پی برده اند که خدایی وجود دارد ولی در حال بررسی و احقاق حقوق پروردگار خویش هستند

همینطور که واضح است برای گروه اولی نمی توان ادله اثبات خداوند آورد بلکه باید قبل از آن ضرورت اثبات مبدا متعال را بیان کرد و صد البته این کار بدون دلیل عقلی مسیر نخواهد بود

پس اکنون در صدد بیان ضرورت اثبات خداوند از راه عقلی هستیم(توجه داشته باشید این برهان خداوند را اثبات نمی کند و تنها برای درک ضرورت شناخت خداوند است


برهان دفع ضرر محتمل :

عقل هر انسانی می گوید زمانی که یک ضرر سنگین احتمالی متوجه انسان است لازم و واجب است انسان مقدمات دوری از این ضرر را فراهم سازد
بعنوان مثال یک تاجر طبق تجربه ای که دارد احتمال می دهد  معامله میلیاردی با یک شرکت غیرمعتبر بصورت غیر نقدی منجر به ضرر است .در این حال اگر تاجر عاقل باشد هرگز چنین معامله ای را انجام نخواهد دارد
تاجر در اینجا یقین ندارد که این معامله ضرر دارد یا ندارد بلکه تنها احتمال می دهد و همین احتمال کافی است که او را از این تجارت باز دارد

در اینجا تنها ضرری که مورد احتمال است خسارت مالی است .حال فرض بگیرید علاوه بر ضرر مالی یک ضرر جانی و حتی مرگ هم احتمالش برود ..
باز عقل با قدرتی بیشتر پی به دوری از این نوع تجارت میکند

زمانی را تصور کنید که این تجارت علاوه بر ضرر مالی و جانی یک عذاب دائمی و زندگی سراسر درد و رنج را به همراه داشته باشد؟ در این حال سخن عقل چیست ؟

این مفاد برهان وجوب دفع ضرر محتمل است

وقتی انسانها اقول مختلف در مورد قیامت از انبیاء و غیر انبیاء می شوند بر فرض اینکه به این افراد اعتقادی هم نداشته باشند و سخنشان یقین حاصل نکند حداقل یک احتمال ضعیفی در ذهن به وجود خواهد آمد .

هر انسانی در عالم کمابیش در مورد عذاب آخرت شنیده هرچند علم و یقین برایش حاصل نشده ولی قطعا  احتمال می دهد که چنین عذابی هست
حال اینجاست که عقل می گوید باید برای دفع این ضرر احتمالی سراغ شناخت و بررسی صحت و سقم این مسائل پرداخت که همین ضرورت شناخت خداوند را مشخص میکند

[بخشی]

من هم موافقم
امام کاظم به شاگرد بر جسته خود می فرماید
ای هشام خدا رسولانش را به سوی بندگان نفرستادجز برای ان که این بندگان در پیام الهی تعقل کنند.کسانی این پیام رابهتر می پذیرند که از معرفت برتری برخوردار باشند
وانان که در تعقل وتفکر برترند نسبت به فرمانهای الهی داناترندوان کس که عقلش کاملتر است رتبه اش در دنیا و اخرت بالاتر است .
ای هشام خداوند دو حجت بر مردم دارد
حجتی اشکاروحجتی نهان .
حجت اشکار رسولان وانبیا اند وائمه اندوحجت نهان همان عقل انسان است.